Czytanie filmu

Cel zajęć: pogłębienie umiejętności analizy i interpretacji obrazów filmowych; przygotowanie do krytycznego i świadomego odbioru dzieł filmowych i przekazów audiowizualnych.

Arijon D., Gramatyka języka filmowego, przeł. F. Forbert-Kaniewski, Warszawa 2008. Bellantoni P., Jeśli to fiolet, to ktoś umrze: teoria koloru w filmie, przeł. M. Dańczyszyn, Warszawa 2016.

Aumont Jacques, Marie Michel, Analiza filmu, tłum. M. Zawadzka, Warszawa 2011.

Bordwell D., Thompson K., Film Art: sztuka filmowa: wprowadzenie, tł. B. Rosińska, Warszawa 2011.

Estetyka i film, pod red. A. Helman, Warszawa 1972.

Gruszczyk Tomasz, Czytanie filmu – oglądanie literatury. Propozycje interpretacji do spotkań edukacyjnych, Katowice 2015.

Kompendium terminologii filmowej, oprac. W. Dąbal, P. Andrzejew. Warszawa 2005.

Nowe media w komunikacji społecznej w XX wieku. Antologia, red. M. Hopfinger, Warszawa 2002.

Ogonowska Agnieszka, Tekst filmowy we współczesnym pejzażu kulturowy, Kraków 2004.

Rose Gillian, Interpretacja materiałów wizualnych. Krytyczna metodologia badań nad wizualnością, tłum. E. Klekot. Warszawa 2010.

Rychcik Marcin, Kręcone siekierą. 9 seansów Smarzowskiego, Warszawa 2019.

Słownik filmu, red. R. Syski, Kraków 2005.

Teoria obrazu w naukach humanistycznych, red. K. Chmielecki, B. Lisowska, Łódź 2015.

Wiek ekranów. Przestrzenie kultury widzenia, pod red. A. Gwoździa, P. Zawojskiego, Kraków 2002.

Wysłołuch Seweryna, Literatura a sztuki wizualne, Warszawa 1994.

Cel zajęć: pogłębienie umiejętności analizy i interpretacji obrazów filmowych; przygotowanie do krytycznego i świadomego odbioru dzieł filmowych i przekazów audiowizualnych.

- Czytanie - interpretacja filmu. Formy komunikacji filmowej (aspekt historyczny, socjologiczny, kulturowy)

- Analiza przemian w narracjach filmowych

- Formy narracji wizualnej, galaktyka typograficzna a audiowizualna, media ekranowe. Czym jest teoria filmu dziś?

- Kultura jako więzienie (Orwell), kultura jako burleska (Huxley). Aspekty makdonaldyzacji komunikacji i społeczeństwa (sprawność, wymierność, sterowanie, przewidywalność), antropologia kultury

- Narracja kultury i filmu - wykluczone i nieobecne. Granice tzw. poprawności politycznej. Intermedialność jako wyzwanie dla narracji i teorii.

- Semantyka narracji w kulturze i filmie – związki między znakami.

- Analiza wybranych tekstów medialnych, etyka w środkach przekazu. Transfer jako przekaz – zarys historii. Komunikacja kulturalna – media elektroniczne i ich widz (voyeuryzm, eskapizm, hipertekst…)

- Badania nad narracją w filmie jako interesująca i złożona propozycja metodologiczna.

- Czytanie filmu a jego związki z czytaniem innego tekstu kultury

- Osadzenie narracji w szeroko rozumianej kulturze filmowej

Arijon D., Gramatyka języka filmowego, przeł. F. Forbert-Kaniewski, Warszawa 2008. Bellantoni P., Jeśli to fiolet, to ktoś umrze: teoria koloru w filmie, przeł. M. Dańczyszyn, Warszawa 2016.

Aumont Jacques, Marie Michel, Analiza filmu, tłum. M. Zawadzka, Warszawa 2011.

Bordwell D., Thompson K., Film Art: sztuka filmowa: wprowadzenie, tł. B. Rosińska, Warszawa 2011.

Estetyka i film, pod red. A. Helman, Warszawa 1972.

Gruszczyk Tomasz, Czytanie filmu – oglądanie literatury. Propozycje interpretacji do spotkań edukacyjnych, Katowice 2015.

Kompendium terminologii filmowej, oprac. W. Dąbal, P. Andrzejew. Warszawa 2005.

Nowe media w komunikacji społecznej w XX wieku. Antologia, red. M. Hopfinger, Warszawa 2002.

Ogonowska Agnieszka, Tekst filmowy we współczesnym pejzażu kulturowy, Kraków 2004.

Rose Gillian, Interpretacja materiałów wizualnych. Krytyczna metodologia badań nad wizualnością, tłum. E. Klekot. Warszawa 2010.

Rychcik Marcin, Kręcone siekierą. 9 seansów Smarzowskiego, Warszawa 2019.

Słownik filmu, red. R. Syski, Kraków 2005.

Teoria obrazu w naukach humanistycznych, red. K. Chmielecki, B. Lisowska, Łódź 2015.

Wiek ekranów. Przestrzenie kultury widzenia, pod red. A. Gwoździa, P. Zawojskiego, Kraków 2002.

Wysłołuch Seweryna, Literatura a sztuki wizualne, Warszawa 1994.

Czytanie filmu" znaczy też interpretacja filmu. Podstawowym celem zajęć będzie zaznajomienie studenta z wiedzą również teoretyczną dotyczącą filmu - jego kanonu (Fellini, Bergaman, Antonioni, Wajda, Lynch...) ale i obrazów współczesnych. Tworzonych zupełnie inną techniką i poetyką. Przedstawienie dyskursów, form i treści przekazu i kontekstów narracyjnych. Czytanie filmu to problem jego narracji. Narracje w filmie i kulturze nie istnieją de facto jako dziedziny osobne i samoistne, zatem należy skonfrontować je np. zarówno z teorią o literaturze jak i w ogóle z środkami masowego przekazu. Zajęcia winny być swoistym dyskursem dotyczącym przejścia z galaktyki typograficznej na audiowizualną i na filmową. Należy więc odwołać się do myśli m.in. MacLuhana, Gasseta ale i etyki np. Ratzinger czy wreszcie tekstów filmoznawców (Gwóźdź, Kornatowska, Werner....).

- Czytanie - interpretacja filmu. Formy komunikacji filmowej (aspekt historyczny, socjologiczny, kulturowy)

- Analiza przemian w narracjach filmowych

- Formy narracji wizualnej, galaktyka typograficzna a audiowizualna, media ekranowe. Czym jest teoria filmu dziś?

- Kultura jako więzienie (Orwell), kultura jako burleska (Huxley). Aspekty makdonaldyzacji komunikacji i społeczeństwa (sprawność, wymierność, sterowanie, przewidywalność), antropologia kultury

- Narracja kultury i filmu - wykluczone i nieobecne. Granice tzw. poprawności politycznej. Intermedialność jako wyzwanie dla narracji i teorii.

- Semantyka narracji w kulturze i filmie – związki między znakami.

- Analiza wybranych tekstów medialnych, etyka w środkach przekazu. Transfer jako przekaz – zarys historii. Komunikacja kulturalna – media elektroniczne i ich widz (voyeuryzm, eskapizm, hipertekst…)

- Badania nad narracją w filmie jako interesująca i złożona propozycja metodologiczna.

- Czytanie filmu a jego związki z czytaniem innego tekstu kultury

- Osadzenie narracji w szeroko rozumianej kulturze filmowej

Literatura:

Belting H. „Antropologia obrazu. Szkice do nauki o obrazie” przeł. M. Bryl, Kraków 2007 (fragmenty)

Burzyńska A. „Kariera narracji” w: „Teksty Drugie” 2004, nr ½

Dobraczyński B. „III Rzesza Popkultury i inne stany”, Kraków 2004

Eco U. „Nowe środki masowego przekazu a przyszłość książki”, Warszawa 1996

Godzic W. „Oglądanie i inne przyjemności kultury popularnej”, Kraków 1996

Helman A., Voyeuryzm, W: "Słownik filmu" red. R. Syska, Kraków 2005

Kałużyński Z., "Kino na nowy wiek", Wrocław 2001

Kordys J. „Kategorie antropologiczne i tożsamość narracyjna. Szkice z pogranicza neurosemiotyki i historii kultury”, Kraków 2006

Nurczyńska-Fidelska E., "Polska klasyka literacka według A. Wajdy", Katowice 1998

Ludwiki K. "Kino Marka Hłaski", Katowice-Warszawa2004

Markowski M.P. „Polityka wrażliwości. Wprowadzenie do humanistyki, Kraków 2013 (fragmenty)

Ratzinger J. „Wiara – prawda – tolerancja”, Kielce 2005

Rosner K. „Narracja, tożsamość i czas”, Kraków 2003

Roszkowski W. „Roztrzaskane lustro. Upadek cywilizacji zachodniej”, Kraków 2019 (fragmenty)

Trzebiński J. „Narracja jako sposób rozumienia świata”, w: „Praktyki opowiadania”, B. Owczarek (red.), Z. Mitosek, W. Grajewski, Kraków 2001

+ adekwatne periodyki i Słowniki. „Teologia Polityczna”, „Christianitas”, H. Kiereś (red.) „Encyklopedia białych plam”, t. 1-20 (do wyboru w zależności od potrzeb) Radom 2000

Odniesienie do efektów kierunkowych:

-Wiedza: Student posiada podstawową wiedzę z zakresu historii obrazu (tj. malarstwa), fotografii i przede wszystkim filmu.

- Umiejętności: Student posiada elementarne umiejętności zarówno badawcze jak i interpretacyjne pozwalające na zarówno analizowanie jak i czytanie (alegoria, symbol, metafora, retrospekcja... ) filmu. Widzi relacje filmu i literatury.

- Kompetencje: Studenci mają świadomość poziomu swojej wiedzy oraz własnych umiejętności, ale i możliwości.

Metody i kryteria oceniania:

- Przygotowanie i przedstawienie prezentacji w obszarze związanym z przedmiotem.

- Opracowanie artykułu o charakterze naukowym - treść adekwatna z przedmiotem i danym problemem

- Frekwencja, aktywność