Podstawy analizy dyskursu

W ramach zajęć studenci poznają podstawowe pojęcia, teorie i ujęcia badawcze, związane ze spojrzeniem na teksty kultury jako nośniki dyskursów, na temat otaczającej nas (dyskursywnej) rzeczywistości, będące podstawą do rozwijania umiejętności analizowania dyskursów medialnych.

Ponowoczesność i status wielkich narracji oraz aksjologii; rzeczywistość dyskursywna. Pojęcie (definicje) dyskursu i dyskursu medialnego; pojęcia związane z dyskursem i analizą dyskursu. Kryteria wyróżniania dyskursów, siatka dyskursów; wątki w dyskursie (dyskursach); dyskurs polityczny, polityki, o polityce. Analizy dyskursu i jej cele w kontekście nauki o komunikowaniu; analiza dyskursu a KAD, JOŚ; analiza dyskursu a analiza utworów literackich i refleksja badawcza nad komunikacją literacką. Tradycja retoryczna, semiotyczna i socjokulturowa w analizie dyskursu. Wybrane kategorie / zjawiska, związane z analizą dyskursów: wspólnota interpretacyjna, inny – obcy – swój, kategoryzacja, stereotypizacja, stygmatyzacja itp. Przekazy medialne (teksty dziennikarskie, piosenki, filmy) jako nośniki współczesnych dyskursów.

Z. Bauman, Etyka ponowoczesna, Warszawa 1996; E. Bobrowska, Dyskurs, „Polonica” 2008, 29; Dyskurs jako struktura i proces, pod red. T. A. van Dijka, Warszawa 2001; W. Czachur, Dyskursywny obraz świata. Kilka refleksji, „Tekst i Dyskurs”/”Text und Diskurs” 2011/4; Dyskurs i jego odmiany, pod red. B. Witosz, E. Ficek, K. Sobkowskiej-Sobisz, Katowice, 2016; H. Grzmil-Tylutki, Francuska lingwistyczna teoria dyskursu, Kraków 2020; M. Foucault, Porządek dyskursu, przeł. Michał Kozłowski, Gdańsk 2002; Z. Kloch, Odmiany dyskursu. Semiotyka życia publicznego w Polsce po 1989 roku, Wrocław 2006; T. Piekot, Dyskurs polskich wiadomości prasowych, Kraków 2006; Rytualny chaos. Studium dyskursu publicznego, red. M. Czyżewski, S. Kowalski, A. Piotrowski, Kraków 1997; Współczesne analizy dyskursu, red. S. Gajda, M. Krauze, Rzeszów 2005.

w zakresie wiedzy: – zna i rozumie różne propozycje badawcze definiowania dyskursu, – zna cele analizy dyskursu – zna poziomy analizy dyskursu w zakresie umiejętności: – posługuje się pojęciami związanymi z analizą dyskursu – omawia różnice pomiędzy różnymi ujęciami (definicjami) dyskursu – wyodrębnia dyskursy (wątki w dyskursie), związane z postrzeganiem wypowiedzi jako manifestacji dyskursów; w zakresie kompetencji społecznych: – jest świadom dyskursywnych uwarunkowań i aspektów konstytuowania się naszej wiedzy o rzeczywistości społecznej

Obserwacja/ ocena aktywności, ocena, ocena wypowiedzi ustnej i udziału w dyskusji (opracowanie wybranego zagadnienia/tekstu badawczego).