Retoryczne podstawy wypowiedzi

wyposażenie studenta w wiedzę i umiejętności pozwalające na rozpoznawanie środków retorycznych, mechanizmów oddziaływania perswazyjnego i chwytów erystycznych w wypowiedziach publicznych; rozróżnianie perswazji i manipulacji językowej; kształtowanie sprawności funkcjonalnego użycia środków retorycznych, chwytów erystycznych i technik perswazyjnych.

Wprowadzenie do retoryki: klasyczna teoria retoryki, działy retoryki, współczesny rozwój retoryki (retoryczność). Pojęcia perswazji i perswazyjności – definicja, typy perswazji: przekonująca, nakłaniająca (propaganda), pobudzającą (agitacja); perswazja informacyjna i aksjologiczna; wybrane techniki perswazyjne (wg M. Gajlewicza), środki językowe; manipulacja, sztuka argumentacji (formy i sposoby argumentowania), tropy i figury retoryczne (typologia i funkcje), zasady ich stosowania, użyteczność zasad retoryki w komponowaniu wypowiedzi. Środki retoryczne i techniki perswazyjne w tekstach publicznych.

Literatura podstawowa: Batko A., Sztuka perswazji, czyli język wpływu i manipulacji, Gdynia 2005; Gajlewicz M., Techniki perswazyjne. Podstawy, Warszawa 2009; Język perswazji publicznej, red. K. Mosiołek-Kłosińska, T. Zgółka, Poznań 2003; Pietrzak M., Człowiek retoryczny: antologia tekstów z ćwiczeniami, Warszawa 2007; Pisarek W., Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2002; Rusinek M., Między retoryką a retorycznością, Kraków 2003; Retoryka, red. Barłowska M., Budzyńska-Daca A., Wilczek P., Warszawa 2008; Tokarz M. Argumentacja, perswazja, manipulacja. Wykłady z teorii komunikacji, Gdańsk 2006; Uwieść słowem, czyli Retoryka stosowana, red. J.Z. Lichański, Warszawa 2003; Wiszniewski A. Jak przekonująco mówić i przemawiać, Wrocław 1996.

VI. Literatura uzupełniająca: Czarnawska M. M., Współczesny sofista, czyli nowe chwyty erystyczne, Warszawa 1995; Kochan M., Pojedynek na słowa. Techniki erystyczne w publicznych sporach, Kraków 2005; Korolko M., Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1998; Korolko M., Retoryka i erystyka dla prawników, Warszawa 2001; Korolko M., Przekonaj i daj się przekonać: dialektyka, retoryka, erystyka z ćwiczeniami: skrypt, Piotrków Trybunalski 2003; Lichański J. Z., Retoryka od renesansu do współczesności – tradycja i innowacja, Warszawa 2000; Nauczanie retoryki w teorii i praktyce, red. Lichański J.Z., Lewandowska-Tarasiuk E., Warszawa 2003; Manipulacja w mediach, media o manipulacji, red. T. Gackowski, J. Dziedzic, Warszawa, 2011; Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. W. Przyczyna, R. Przybylska, Kraków 2003; Schopenhauer A., Erystyka (wydanie dowolne); Szymanek K., Sztuka argumentacji: słownik terminologiczny, Warszawa 2001; Wilcz-Grzędzińska E., Wróblewski T., Pisać skutecznie. Strategie dla każdego autora, Wrocław 2011.

wyposażenie studenta w wiedzę i umiejętności pozwalające na rozpoznawanie środków retorycznych, mechanizmów oddziaływania perswazyjnego i chwytów erystycznych w wypowiedziach publicznych; rozróżnianie perswazji i manipulacji językowej; kształtowanie sprawności funkcjonalnego użycia środków retorycznych, chwytów erystycznych i technik perswazyjnych.

Wprowadzenie do retoryki: klasyczna teoria retoryki, działy retoryki, współczesny rozwój retoryki (retoryczność). Pojęcia perswazji i perswazyjności – definicja, typy perswazji: przekonująca, nakłaniająca (propaganda), pobudzającą (agitacja); perswazja informacyjna i aksjologiczna; wybrane techniki perswazyjne (wg M. Gajlewicza), środki językowe; manipulacja, sztuka argumentacji (formy i sposoby argumentowania), tropy i figury retoryczne (typologia i funkcje), zasady ich stosowania, użyteczność zasad retoryki w komponowaniu wypowiedzi. Środki retoryczne i techniki perswazyjne w tekstach publicznych.

Literatura podstawowa: Batko A., Sztuka perswazji, czyli język wpływu i manipulacji, Gdynia 2005; Gajlewicz M., Techniki perswazyjne. Podstawy, Warszawa 2009; Język perswazji publicznej, red. K. Mosiołek-Kłosińska, T. Zgółka, Poznań 2003; Pietrzak M., Człowiek retoryczny: antologia tekstów z ćwiczeniami, Warszawa 2007; Pisarek W., Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2002; Rusinek M., Między retoryką a retorycznością, Kraków 2003; Retoryka, red. Barłowska M., Budzyńska-Daca A., Wilczek P., Warszawa 2008; Tokarz M. Argumentacja, perswazja, manipulacja. Wykłady z teorii komunikacji, Gdańsk 2006; Uwieść słowem, czyli Retoryka stosowana, red. J.Z. Lichański, Warszawa 2003; Wiszniewski A. Jak przekonująco mówić i przemawiać, Wrocław 1996.

VI. Literatura uzupełniająca: Czarnawska M. M., Współczesny sofista, czyli nowe chwyty erystyczne, Warszawa 1995; Kochan M., Pojedynek na słowa. Techniki erystyczne w publicznych sporach, Kraków 2005; Korolko M., Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1998; Korolko M., Retoryka i erystyka dla prawników, Warszawa 2001; Korolko M., Przekonaj i daj się przekonać: dialektyka, retoryka, erystyka z ćwiczeniami: skrypt, Piotrków Trybunalski 2003; Lichański J. Z., Retoryka od renesansu do współczesności – tradycja i innowacja, Warszawa 2000; Nauczanie retoryki w teorii i praktyce, red. Lichański J.Z., Lewandowska-Tarasiuk E., Warszawa 2003; Manipulacja w mediach, media o manipulacji, red. T. Gackowski, J. Dziedzic, Warszawa, 2011; Retoryka dziś. Teoria i praktyka, red. W. Przyczyna, R. Przybylska, Kraków 2003; Schopenhauer A., Erystyka (wydanie dowolne); Szymanek K., Sztuka argumentacji: słownik terminologiczny, Warszawa 2001; Wilcz-Grzędzińska E., Wróblewski T., Pisać skutecznie. Strategie dla każdego autora, Wrocław 2011.

Informacja o prowadzeniu przedmiotu w cyklu 2025/2026 została zamieszczona w sekcji "Informacje wspólne dla wszystkich grup".